Eğer diyabetli bir hastaysanız kısa süreli hedefler belirleyip bunlara ulaşarak uzun dönemde çok sağlıklı ve hatta diyabetli olmayan bir bireyden farksız uzunluk ve kalitede bir yaşam sürebilirsiniz. Kısa süreli hedefler genellikle kan şekerini ölçme üzerinde yoğunlaştırılmıştır ve buna evden kan şekerini ölçme adı verilir. Tüm diyabetli hastalar ister Tip 1 ister Tip 2 ister gebelik diyabeti olsun kan şekerlerini ölçerek uygulanan tedavinin uygunluğu ve yeterliliği konusunda bilgi sahibi olmalıdırlar. İnsülin ve oral antidiyatik haplar kan şekerini oldukça etkin biçimde düşüren ilaçlardır. Evde kan şekeri ölçümü bu ilaçların sizin için doğru ilaçlar olup olmadığı ve dozlarının yeterli olup olmadığı konusunda çok değerli bilgiler verir. Kan şekeri ölçümü yemeklerden sonra kan şekerinin nasıl değişim gösterdiğini ve ayrıca egzersiz sırasında ve sonrasındaki oynamaları bize söyler. İlaç kullanan diyabetik hastalar ayrıca düşük kan şekeri açısından da risk altındadırlar. Evden kan şekeri ölçümü hipoglisemiler konusunda bizi uyarır bu nedenle hayat kurtarıcı bile olabilir. Herhangi bir ilaç kullanmayan sadece diyet ve egzersizle tedavi edilen hastalar (bunlar bazı Tip 2 diyabetik hastalar ve bazı gebelik diyabeti hastalarıdır) kan şekeri düşüklüğü açısından risk altında olmasalar da evden kan şekeri ölçümü yine de gereklidir. Çünkü ilaç tedavisine geçme gerekliliği en erken ve doğru biçimde evden kan şekeri ölçümü ile anlaşılabilir. Ayrıca şekerleri iyi giden bir diyabetlinin evden ölçüm yaparak iyi sonuçları görmesi de onun diyet ve egzersiz tedavisine uyumunu artıran çok önemli bir motivasyondur. Ayrıca evde şeker ölçümü diyabetli bir gebenin sağlıklı çocuk doğurmasını sağlayan en önemli ve vazgeçilmez bir metoddur.
 
Ne sıklıkla evde kan şekeri ölçümü yapılmalıdır?
Bu sorunun yanıtı size ve sizi izleyen sağlık ekibinin kararına bağlıdır. Tip 1 diyabetik hastalarda kan şekeri düzeyleri gün içinde önemli oynamalar gösterme eğilimindedir. Bu nedenle Tip 1 diyabetik hastalar günde 4 kez ölçüm yapıp insülin dozu ve yemek planlarını bir önceki ölçüm sonuçlarına göre yapmalıdırlar. Eğer normale çok yakın kan şekeri düzeylerini hedefliyorsanız günde 4 ve hatta 5 kez ölçüm yapmalısınız. Ölçüm saatleri her yemekten önce yatma saati ve en azından bazı günler gece yarısı (sabaha karşı 3.00) olmalıdır. Çalışmalar günlük kan şekeri ölçüm sayısı arttıkça kan şekeri kontrolünün iyileştiğini ve günlük ölçüm sayısı 4'ün altına indiğinde de kötüleştiğini göstermiştir.

Tip 2 diyabetik hastalarda gün içindeki kan şekeri oynamaları daha azdır bu nedenle Tip 2 diyabetiklerin Tip 1 diyabetikler kadar sık kan şekeri ölçümü yapmaları genellikle gerekmez. Ayrıca hap kullanan Tip 2 diyabetiklerin de insülin kullanan Tip 2 diyabetikler kadar sık kan şekerlerini ölçmeleri gerekli değildir. Bu hastalarda sık ölçüm yeni bir tedaviye geçildiğinde, doz ayarlaması yapıldığında ve yaşam biçiminde önemli bir değişiklik olduğunda yapılmalıdır. Bu durumlarda günde en az iki kez ölçüm yapmak gereklidir. (Kahvaltıdan önce ve akşam yemeğinden önce veya yatma zamanı). Bunların kaydedilmesi sizin ve sizi izleyen sağlık ekibinin sizinle ilgili doğru kararlar vermesine yardımcı olacaktır. Kan şekerleri istenen düzeye geldiğinde günde bir veya bazen iki ölçüm yeterli olacaktır. Eğer hap veya insülin kullanmayan bir Tip 2 diyabetli iseniz ve kan şekeriniz kontrol altındaysa günde bir kez veya haftada 3-4 kez ölçüm yapabilirsiniz. Ayrıca örneğin her zamankinden daha ağır bir yemek veya ekstra-egzersiz gibi durumlarda da ölçüm yapılmalıdır.

Bunun dışında ölçüm sıklığı elbette parmağınızı ne sıklıkta delmek istediğiniz, iş yaşamınızda zamanınızın ne ölçüde elverdiği ve maddi durumunuz gibi tıbbi olmayan faktörlere de bağlıdır. Elbette ki her ölçümün size zaman ve para olarak bir maliyeti vardır. Bazen kendinizi iyi hissetmeyebilir ve bunun nedeni hakkında size fikir verebilir. Örneğin 5 km'lik bir koşudan sonra terli olabilir ve titreme hissedebilirsiniz. Bu basitçe yorgunluktan olabileceği gibi kan şekeri düşmesinden de kaynaklanabilir. Eğer kan şekeri ölçümü yapmazsanız şekeriniz yüksek olduğu halde karbonhidrat alabilir ve şekerinizin daha da yükselmesine sebep olabilirsiniz. Pek çok diyabetli hasta kan şekerleri düşük veya yüksekken bunu farkettiğini ve bu yüzden herhangi bir şey hissetmedikleri zaman ölçüm yapmanın gereksiz olduğu iddia ederler. Bunu asla yapmayın ve kan şekeri konusunda hislerinize kesinlikle güvenmeyin, mutlaka ölçüm yapın.
   
Ne zaman ölçüm yapılmalıdır?
Ne zaman ölçüm yapılması gerektiği de tıpkı ne sıklıkta ölçüm yapılması gerektiği gibi kişisel durumla ilişkilidir. İstediğiniz zaman ölçüm yapabilirsiniz ve bu bize sizin kan şekeri kontrolünüzle ilgili değerli bilgiler verir.

Bununla birlikte kabul edilmiş standart test saatleri bulunmaktadır.
Bunlar:
- Kahvaltı, öğlen yemeği ve akşam yemeği öncesi veya çok yenilecek bir ara öğün öncesi
- Yatma saati
- Kahvaltı, öğlen yemeği ve akşam yemeğinden iki saat sonra
- Gece yarısı 2-3.00 sıraları

Bunun dışında ekstra ölçüm zamanları:
- Hastalığınızda
- Kan şekerinizin düşük olmasından kuşkulandığınızda
- Uzun yolda otomobil kullanmadan önce veya yolculuk sırasında
- Fiziksel aktivitenizin fazla olduğu zamanlarda
- Kan şekerinizde oynamalar olduğunda
- İlaç, diyet ve egzersiz planlarınızı değiştirdiğinizde
- Kilo alıp, verme durumunda
- Gebelikte veya gebelik planlıyorsanız
- Düşük kan şekeri belirtilerini algılamadan problem varsa.
  
Kan şekeri hedefleri
Diyabetik bir hastanın kan şekerinin yemeklerden önce 80-120 mg/dl, yatma zamanı ise 100-140 mg/dl olması hedeflenir. Bu hedeflere ulaşılması veya olabildiğince yaklaşılması hastalık kontrolünü kolaylaştırır komplikasyonların gelişmesini, önler. Bu hedeflerden uzak sonuçların elde edilmesi tedavide değişiklikler yapmayı gerektirir. Buna göre yemek miktarları, gıda çeşitleri, egzersiz süresi ve ağırlığı veya ilaç çeşitleri dozları veya uygulama saatlerinde değişiklikler yapılarak hedef değerlere yaklaşmaya çalışılır. Aslında hedef tüm diyabetli hastalarda aynıdır: kan şekerlerini diyabetli olmayan kişilerinkine olabildiğince yakın tutmak. Ancak bazı hastalar için bu hedef gerçekçi olmayabilir. Örneğin evde yalnız yaşayan yaşlı bir diyabetli için kan şekerinin normalin altına düşmemesi yüksek kan şekerlerini önlemekten daha önceliklidir. Bu nedenle sizi izleyen sağlık ekibi ile birlikte yaşam biçimi ve sağlık durumunuza göre kişisel kan şekeri hedefleri belirlemek gereklidir. Gerçekçi olmayan hedeflere ulaşma çabası moral bozukluğu ve motivasyon kaybına yol açabilir.
   
Evde kan şekeri ölçüm sonuçlarını değerlendirme
Eğer sonuçlar değerlendirilip tedavide gerekli değişiklikler yapılmayacaksa sadece merak için kan şekeri ölçmenin anlamı yoktur. Ölçüm değerleri mutlaka yazılı olarak kaydedilmeli ve saklanmalıdır. Hiç bir insanın belleği tüm sonuçları akılda tutacak kadar güçlü değildir. Bu nedenle sonuçların kaydedilmemesi bu çok değerli bilgilerin, harcanan zaman, emek ve paranın kaybolması anlamına gelir. Ölçümlerin kaydedilmesi için yaygın olarak bulunan kayıt ve izleme defterleri kolaylık sağlar. Ayrıca bazı kan şekeri ölçüm cihazlarının son 250 ölçüme kadar sonuçları saklayan bellekleri vardır. Bunların hiçbiri yoksa basit bir kağıda ölçüm sonuçları tarih ve saatleri ile birlikte düzenli olarak yazılmalıdır. Bazen ölçümlerde hiç beklemediğimiz yüksek sonuçlar görebilirsiniz. Bunun neden kaynaklanmış olabileceğini düşünmeye çalışın. Örneğin son öğünde yediğiniz fazladan bir yiyecek buna sebep olmuş olabilir. Kan şekeriniz yüksek çıktığında kendinizi suçlamayın tam tersi bu bozukluğu saptamış olduğunuz ve önlem alarak ortadan kaldıracağınız için mutlu olun. Bu sorunu nasıl çözeceğinize dair sizi izleyen sağlık ekibine danışmaktan çekinmeyin.
Kan şekerinizi ölçtüğünüzde sizi hayal kırıklığına uğratan sonuçlarla karşılaşabilirsiniz. Görünürde hiçbir sebep olmamasına rağmen kan şekerleriniz yüksek olabilir. Asla 'Ne yaparsam yapayım kan şekerlerim yüksek çıkıyor' düşüncesine kapılmayın. Kötü bir sonuç görmemek için kan şekerini ölçmekten korkan hastalar sıklıkla görülür. Bu bir sorun karşısında başını kuma gömmekten farksız bir davranıştır. Sorunla karşı karşıya gelmekten korkmayın. Onu ancak üzerine gidip, ortaya çıkararak alt edebilirsiniz. Her ne koşulda olursanız olun evde düzenli kan şekeri ölçmekten vazgeçmeyin.